زن متولد ماکو - آتا سؤزلری: ضرب المثلهای ترکی بجنوردی از سایت شیندخت

ضرب المثلهای ترکی بجنوردی از سایت شیندخت
نویسنده:شهربانو on Sonntag, August 05, 2007 at 7:48 PM.

ترکی آذربایجانی ، بجنوردی ، فارسی

ال الی یووار ، ال ده دؤنه ر اوزو یووار
اَل اَلِه یُووییَه. اَل دُولانِیَه ایزِه یُووییَه.

دست، دست را می‌شوید، دست برمی‌گردد صورت را می‌شوید.

همدلی و کمک به دیگران و رفتار متقابل آنها در تمامی زمینه‌ها.
...
اؤز مالیم گؤرسه نمیر ، اؤزگه مالی آلانیب
اِئزِم که گِرنمیَه، خَلقِن که سالانِدِه.

مال خودم دیده نمی‌شود، مال مردم آویزان است.

انکار و چشم بستن بر روی عیب و ایرادهای خودمان و طرح عیوب مردم.
...
آج قارین ، آجی آیران
آج قارنَ اَجْجَه اَیران.

شکم گرسنه، دوغ تلخ

وعده‌های توخالی
...
اود دئدیم دیلیم یاندی
اُت دئدِم،دیلِم یان دِ

آتش گفتم، زبانم سوخت.

اظهار پشیمانی از طرح مطلب و یا سخنی.
...
ایتین ایاغیندان تیکان چیخاردیر
ایتِنگ اَیاغِندَن تیکان چخارتیَه.

از پای سگ خار در می‌آورد.

سخت کوش- در مورد انجام کارهای سخت و مشاغل طاقت فرسا.
...
ایری اوتوراق دوز دانیشاق
اَیْ رِهْ اُتِه، راست دانِش.

کج بشین، راست صحبت کن.

اظهار صداقت و راسنگویی در هر موقعیتی.
...
اوزو به زکلی ، ایچی ته زکلی
ایزِه بَززَی، ایچِه دَززَی.

صورت بزک شده، داخلش کود ،پِهِن

برای اشخاص متظاهر به دانستن و فهمیدن ، کنایه از خرابی کار
...
الینه ن سو داممیر
اَلِنْدَن سُو دامْمِیَه.

از دستش آب نمی‌چکد.

خساست بیش از حد.
...
اودا گلمیسن سویا ؟
اوُتَه گَلِددنگ یا سُوَوه؟

به آتش آمده‌ای یا آب؟به جنگ آمدی یا صلح؟ آتش= جنگ، آب= صلح

برای کسی که بسیار عجول و بی‌صبر است.
...
تویوق نه قدیر کؤکله اوقدیرده بوزدومو دارالار
تُوق هَر نَقَد چاق اوُلْسِن، گِتِه دار اُلیَه.

مرغ هر چقدر چاق شود، مقعدش تنگ می‌شود.

اشاره به اشخاص ثروتمند که صرفه جویی و خست زیاد پیشه کرده‌اند.
...
داغدا جئیران گؤرسه دیر
داغ دَه جِیران گِرساتیَه.

در کوه آهو نشان می‌دهد.

نشان از وعده‌های دست نیافتنی.
...
وارلی گئیه نده دییه رلر موبارکدیر ، یوخسول گئیه نده دییه رلر هاردان تاپدین ؟
دارا آدم گیسِن، مبارک اُولسِن، فقیر آدم گیسِن، نئیردَن گَتِرِدِه؟

شخص پولدار بپوشد ( می‌گویند) مبارک باشید، فقیر بپوشد ، از کجا ، آورده؟

شک به آدم فقیر
...
قونشو قونشودان سحر اویانماغی اؤرگه نه ر
قوشنِه قوشنِه دَن ائرتَه تُرماقِه اِرْگنیَه

همسایه از همسایه، صبح بیدار شدن را یاد می‌گیرد.

تاثیر اخلاق مثبت یا منفی در دیگران.
...
هرکیم ائششه ک اولدو سنده پالانی اول
هَر کِمْ اِشَیْ اُولدِه، سَن پالان.

هرکس الاغ شد، تو پالان.

از موقعیت سخت دیگران سواستفاده کردن.
...
آتداکی داش دوروب اوسته کی داش دورمور
آسْ دَ کِه داش، دو رِ ددِ، ایسْ دَکِه داش ، دورمیَه.

سنگ زیرین ایستاده، سنگ رویی نمی‌ایستد.

منظور کسی که سختی را تحمل میکند اعتراضی ندارد، کسی که راحت‌تر است اعتراض دارد.
...
ائویمدن چیخیر قارنیما گئدیر
اِئوِم دَن چِخسِن،قارنِمَه گِدسِن

از خانه‌ام در بیاید،به شکم برود

از این جیب به ان جیب

...

آشاغی دا ایله شمیر ، یوخاریدا یئر یوخدو