این ضرب المثلهای آلمانی را از فرهنگ لغت حسین توکلی پیدا کرده و با ترجمه ترکی آذربایجانی نوشتم .
1 - alle Brücken hinter sich abbrechen
همه پلها را پشت سر خود خراب کردن
بوتون کؤرپولری اؤز دالیسیجاق ییخماق
...
2 – ein gebranntes Kind scheut das Feuer.
کودک سوخته از آتش می ترسد .
مار گزیده از ریسمان سیاه و سفید می ترسد .
ایلان چالمیش آلا چاتی دان قورخار
...
3 – wie ein bunter Hund bekannt sein
مثل سگ رنگی شناخته شده بودن
مثل گاو پیشانی سفید مشهور بودن
آل ایتدن معروف اولماق
...
4 – klein aber oho !
کوچک اما اوهو !
فلفل نبین چه ریزه / بشکن ببین چه تیزه
باخما اوزونون قاراسینا / باخ آنلینین سیتاراسینا
...
5 – die Berge kommen nicht zusammen, wohl aber die Menschen.
کوه به کوه نمی رسد ، آدم به آدم می رسد
داغ داغا یئتیشمز ، آدام آداما یئتیشر
...
6 – mit einem Bein im Grab stehen
پای کسی لب گور بودن
بیر آیاغی قبیرده اولماق
...
7 – aus den Augen , aus dem Sinn
از دل برود هر آنکه از دیده برفت
محبت گؤزده اولار
...
8 – Der Apfel fällt nicht weit vom Stamm
سیب دورتر از تنه اش نمی افتد
عاقبت گرگ زاده گرگ بود .
قورد بالاسی قورد اولار
...
9 – Ich will es nicht berufen
گوش شیطان کر
شئیطان قولاغینل قورقوشوم
...
10 – keine Rose ohne Dorne
هیچ گلی بی خار نیست
هئچ گول تیکان سیز ااولماز
...
11 – sich mit fremden Federn schmücken
خود را با پر مرغ بیگانه آراستن
از کیسه خلیفه بخشیدن
خلیفه کیسه سیندن باغیشلاماق
حامام سویوینان دوس توتماق
...
12 – Eulen nach Athen tragen
جغد را تا آتن بردن
زیره به کرمان بردن
زیره کرمانا آپارماق
...
13 – er ist wie vom Erdboden verschluckt
انگار آب شده به زمین فرو رفته
بیر تیکه سو اولوب یئره باتیب
...
14 – ein Mann , ein Wort
یک مرد ، یک سخن
حرف مرد یکی است
کیشی ده سؤز بیر اولار
...
15 – eine Natur am Busen nähren
افعی در سینه پروردن
مار در آستین پروردن
قوینوندا ایلان بسله مه ک
....
16 – wie du mir , so ich dir
هر طور که تو با منی من با توام
عوض گله نداره
عوضین بدل آددا اوغلو وار
.....
17 - Eine Schwalbe macht noch keinen Sommer
با یک پرستو تابستان نمی شود.
با یک گل بهار نمی شود .
بیر گولونه ن باهار اولماز
...
18 – Päpstlicher sein als pappst
پاپ تر از پاپ بودن
کاسه داغ تر از آش بودن
چومچه آش دان ایستی اولوب
....
19 – jdn auf den Arm nehmen
کسی را دست انداختن
بیرینی اله سریمه ک
...
20 – besser Spät als nie
دیر رسیدن بهتر از هرگز نرسیدن است
بئواخ یئتیشمه ک یئتیشمه مه کدن یاخچی دی
...
21 – Wer A sagt, muss auch B sagen.
هر کسی آ گفت ، باید ب هم بگوید .
کسی که خربزه می خورد ، پای لغزش هم می نشیند .
گؤیلو بالیق آتی ایسته یه ن، قویروغون قویار بوز اوسته .
...
22 – Er hat sich gut aus der Affäre gezogen.
خوب گلیمش را از آب بیرون می کشد .
اؤز گلیمین سودان چیخاردا بیلیر.
...
23 – Was hast du wieder alles angerichtet?
دیگه چه دسته گلی به آب دادی ؟
داها نه پوخ سالمیسان سبده ؟
...
24 – Hunde, die bellen, beißen nicht.
سگهائی که پارس می کنند ، گاز نمی گیرند .
هورن ایت ، قاپماز
...
25 – Sich nach der Decke stecken.
پا را به اندازه گلیم خود دراز کردن.
اؤز گلیمینه گؤره آیاغینی اوزالتماق .
...
26 – Geld wie Heu haben.
پول مثل کاه داشتن.
پول زیاد داشتن.
پولو وار سامان کیمی.
...
27 – Das ist Jacke wie Hose.
آن ژاکت مثل شلوار است.
چه علی خواجه چه خواجه علی
یا حسن کئچل یا کئچل حسن
...
28 – Die Wände haben Ohren.
دیوارها گوش دارند.
دیوار موش دارد موش گوش دارد.
یئرین قولاغی وار.
...
29 – Unkraut vergeht nicht.
علف هرزه هلاک نمی شود.
بادمجان بم آفت ندارد.
مال پوخون ایلدیریم ویرماز
...
30 – auf Regen folgt Sonnenschein.
بعد از باران خورشید می درخشد.
پایان شب سیه سفید است .
قارا گونون عمرو آز اولار .
…
31 – aus einer Mücke einen Elefanten machen.
از یک پشه فیل ساختن .
از کاه کوه ساختن .
سؤزو یئکه لتمه ک
...
32 – tauben Ohren predigen.
به کر وعظ کردن.
یاسین به گوش خر خواندن.
ائششه کین قولاغینا یاسین اوخوماق .
...
33 – das Wort liegt mir auf der Zunge.
این لغت نوک زبانم است .
دیلیمین اوجوندا دیر .
...
34 – Ich sehe schwarz.
من سیاه می بینم.
چشمم آب نمی خورد .
گؤزوم سو ایچمیر .
...
35 – jdm den Schwarzen Peter zuschieben .
کاسه کوزه را سر کسی شکستن .
چاناغی بیرینین باشیندا سیندیرماق .
....
36 – abwarten und Tee trinken
منتظر باشیم و چای بخوریم
صبر کنیم ببینیم چه می شود.
گر صبر کنی زغوره حلوا سازم
صبرنه ن حالوا پیشر ای قورا سندن
...
37 – Was du nicht willst, dass man dir tu, das füg keinen anderen zu!
آنچه که بر خود نمی پسندی ، بر دیگران نیز نپسند.
اؤزووه بیر اینه باتیر ، اؤزگویه بیر چووالدیز.
...
38 – den Sack schlägt man , und den Esel meint man
به در می گویند ، دیوار بشنود.
قیزیم سنه دئییرم ، گلینیم سن ائشیت .
...
39 – Von Mund zu Mund gehen.
دهان به دهان گشتن .
آغیزلاردا ساققیز اولماق
...
40 – Das ist besser als nichts.
از هیچ بهتر است.
کاچی بهتر از هیچ چی
هئچ زاددان کی یاخچی دی .
...
41 – etwas durch die Blume sagen.
چیزی را داخل گل گفتن .
چیزی را با کنایه و در پرده گفتن .
پاکات ایچینده سؤز دئمه ک
...
42 – da steckt noch etwas dahinter
زیر این کاسه نیم کاسه ایست .
ایش ایچینده بیر ایش وار
...
43 – das ist mir ein Dorn im Auge.
مثل خاری در چشم من است .
تیکان کیمی گؤزومه باتیر .
...
44 – da wird schon etwas wahres dran sein.
تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها.
بیر سؤز اولماسا مین سؤز دئییلمز
...
45 – man muss das Eisen schmieden solange es heiß ist.
تا تنور گرم است نان را باید پخت .
چؤرکی تندیر داغ کن یاپ
...
46 – hier gibt es nicht zu erben.
اینجا حلوا خیر نمی کنند .
حالوا پایلامیرلار .
بوردا چاغالابادام تاباغی پیلامیرلار.
...
47 – wie Feuer und Wasser .
مثل آب و آتش .
مثل کارد و پنیر .
ایت پیشیک کیمی
...
48 – gleich und gleich gestellt sich gern.
کند هم جنس با هم جنس پرواز
تایلی تایین تاپمالی
...
49 – sich selbst sein Grab schaufeln.
با دست خود گور خود را کندن .
اؤز الینه ن اؤز گورونو قازماق .
اؤز الینه ن اؤز باشینا داش سالماق
...
50 – seine Nase in jedem Quark stecken.
دماغش را در هر شیر بریده ای فرو کردن.
نخود هر آشی بودن.
هر ایشه بورنون سوخماق
...
51 – jdm etwas in den Mund legen.
حرف توی دهان کسی گذاشتن
آغزینا سؤز قویماق
...
52 – auf die Nase fallen.
با دماغ زمین خوردن
با صورت به زمین خوردن
اوزو اوسته یئره گلمه ک
...
53- nach jedes Pfeife tanzen.
به ساز کسی رقصیدن
بیرینین سازینان اویناماق
...
54 – eile mit weile.
آهسته برو همیشه برو
کم بخور همیشه بخور
آز یئه ناز یئه
...
55 – wer sucht, der findet.
هرکسی جستجو کند پیدا می کند.
جوینده یابنده است .
آختاران تاپار
*
از شماره 56 به بعد در اینجا

Labels: آتا سؤزو آلمانی